W maju 2022 roku otwarta została na Jasnej Górze wystawa Golgota Wschodu oraz odbyło się poświęcenie Kaplicy Jasnogórskiej Matki Pojednania. To miejsce upamiętniające miliony Polaków, ofiary Rosji carskiej i totalitaryzmu sowieckiego. Niesie ono przesłanie o niezłomności ludzkiego ducha, przebaczeniu i wierze we wstawiennictwo Matki Bożej. Poświęcenia dokonał abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Episkopatu Polski.
Miejsce pamięci powstało w kazamatach Bastionu św. Barbary, zabytkowego obiektu z długą i symboliczną historią. To część jasnogórskich fortyfikacji.
Twórcą pojęcia „Golgota Wschodu“ jest św. Papież Jan Paweł II, który doświadczył, podobnie jak jego rodacy, dwóch totalitaryzmów – nazistowskiego i komunistycznego. Najbardziej znaną cząstką „Golgoty Wschodu“ jest zbrodnia katyńska.
Przez wiele lat zbrodnia ta otoczona była szczelnym murem milczenia, ktory próbował zburzyć ks. prałat Zdzisław Peszkowski, cudownie ocalony więzień Kozielska. Przyjeżdżał on na Jasną Górę m.in. z pielgrzymkami Sybiraków i ciągle mówił o tym, że należy znaleźć na Jasnej Górze miejsce, które będzie pamięcią o ludziach, którzy zginęli na Wschodzie, ale z drugiej strony chciał, by to miejsce było wołaniem o jedność, pojednanie i przebaczenie.
We wnętrzu Bastionu umieszczone zostały dwa szczególnie wymowne wizerunki Jasnogórskiej Maryi. To obraz Matki Bożej Wygnańców i Tułaczy, który podzielił los Polaków pod sowieckim terrorem oraz ikona Matki Bożej Częstochowskiej z 1991 roku, która towarzyszyła tu VI Światowym Dniom Młodzieży z Janem Pawłem II – podkreślił o. Arnold Chrapkowski, przełożony generalny Zakonu Paulinów.
„Golgota Wschodu“ poświęcona jest nie tylko tematyce zbrodni katyńskiej, ale także pamięci zesłańców syberyjskich po upadku powstania listopadowego i styczniowego oraz Polaków, których dotknęły represje w 20. wieku. Wystawa obejmuje okres aż do 17. września 1993 roku, kiedy to Polskę opuścili ostatni żołnierze radzieccy.
O historii martyrologii Polaków na Wschodzie „opowiadają“ szklane tablice informacyjne. Dopełnieniem jest film dokumentalny pokazywany na specjalnym ekranie.
Ze strony Zakonu i klasztoru nad powstaniem miejsca pamięci czuwał o. Jarosław Łuniewski.
W uroczystościach otwarcia wystawy uczestniczyli przedstawiciele Fundacji „Golgota Wschodu“na czele z prezes Heleną Kurpińską, „dzieci tułacze“, historycy i paulini z przełożonym generalnym, Definitorium Zakonu i przeorem Jasnej Góry o. Samuelem Pacholskim.
